40 Bin Yıllık Genom Modern İnsanlar ve Neanderthallerin Avrupa’da Eşleştiğini Gösteriyor

Romanya’da bulunan 40 bin yıllık alt çene kemiğinin genomu, insanlarla Neanderthallerin Avrupa’da eşleştiğini gösteriyor.

Avrupa’nın bilinen en erken insanlarından biri yakın bir Neanderthal ataya sahip, belki de büyük-büyük anne/baba kadar yakın.

8 Mayıs 2015’te Biology of Genomes toplantısında, New York’ta duyurulan bulgular, Neanderthallerin ve insanların 50 bin yıldan daha önce bir dönemde sadece Orta Doğu’da eşleştiği fikrini sorgular nitelikte.

Harvard Medical School’da pelogenomikist olan Qiaomei Fu, meslektaşlarıyla birlikte Avrupa’da bulunan en erken modern insanlardan birinin genomunu nasıl dizilediklerini açıkladı. Araştırıcılar, bu kemiğin genomunun %5-11 arasında Neanderthal olduğunu ve bu oranın büyük kromozom parçalarını da içerdiğini ölçtüler. (Genetik analizler ayrıca bu bireyin erkek olduğunu da gösterdi.) Bir atadan miras kalan DNA uzunluğunun nesiller boyunca ne kadar kısaldığının analiziyle, ekip bu bireyin 4-6 nesin önceki bir atasının Neanderthal olduğunu belirledi. (Henüz bir dergide yayınlanmadığı için araştırıcılar, çalışma ile ilgili yorum yapmaktan kaçındı.)

Karışık Mesajlar

DNA kanıtları, bu alt çene kemiğinin dişlerinin Neanderthal ve modern insan karışımı özelliklere sahip olduğu fikirlerini doğrular nitelikte. Örnek olarak, 20’lik dişinin büyüklüğünün Homo sapiens’lerinkine göre çok daha iri olduğu görülmüştür.  Daha önce bu çeneyi ve dişlerini incelemiş olan Washington Üniversitesi’nden paleoantropolog Erik Trinkaus, “Sanırım, anatominin ve genlerin bize söylediği şeylerin benzerliği güven vericidir.” demiştir.

Bu çene kemiği, 2002 yılında Romanya’daki Peştera cu Oase (anlamı: “kemikli mağara”) adlı mağarada bir grup mağara araştırıcısı tarafından, ayı kalıntılarının arasında bulunmuştu. Trinkaus, mağaraya tek erişim yolunun, yer altı nehrine tüplü dalışla mümkün olduğunu söylemektedir.

Trinkaus, uzun süre bu alt çenenin ve aynı mağarada bulunan başka bir bireye ait kafatasının, insanlar ve Neanderthal arasındaki eşleşmeye işaret ettiğini savunmuştur. Fu’nun verilerinin güven verici olduğunu  ve önceki düşüncelerini desteklediğini söylemektedir.

İnsanlar, Neanderthallerle Ne Zaman Karşılaştı?

Sahra altı Afrika dışında yaşayan her insanın genomunun %1-4 oranını Neanderthal DNA’sı oluşturmaktadır. Araştırıcılar, uzun zamandır, erken modern insanların Afrika’dan göç ettiği dönemlerde Avrupa, Asya ve dünyanın diğer bölgelerine henüz göç etmeden önce yaklaşık 50.000 – 60.000 yıl önce Orta Doğu’da eşleştiğini düşünmekteydi.

Bu olasılık geçen sene destek kazanmıştı. Geçtiğimiz yıl, Fu’nun da içinde bulunduğu bir ekip Sibirya’da bulunan 45.000 yılık bir modern insanın genomundan yola çıkarak bu bireyin Neanderthal atasının yaklaşık 50.000 ila 60.000 yıl öne yaşamış olduğunu hesapladı (modern insanın Afrika’dan ayrılmaya başladığı zamanlar). Diğer bir çalışma ise, İsrail’de bir mağarada bulunan 55.000 yıllık insan kafatasının aynı dönemde Neanderthallerin yaşadığı bölgeden pek de uzakta olmadığını gösterdi.

Fakat, Avrupa kıtası boyunca yapılan radyokarbon tarihlendirmeleri, insanların ve Neanderthallerin yaklaşık 5.000 yıl boyunca aynı bölgelerde yaşadığını, yani karşılaşmak ve eşleşmek için çok fazla zamanları olduğunu göstermiştir.

Karşılaşma Sıklığı

California Üniversitesi’nden antik genomik araştırıcısı Maria Avila alt çene kemiği üzerindeki bulgular, eşleşmenin sadece Orta Doğu’da değil Avrupa’da da gerçekleştiğini göstermektedir, demiştir. Avila, “Ayrıca bu fikir çok mantıklı, neden bu durum bir bölgeyle sınırlı olsun ki?” demiştir. Avila ayrıca, Oase buluntusunun genomundaki Neanderthal kısmının araştırıcılar tarafından günümüz insanlarının genomlarındaki Neanderthallere ait kısımlarla karşılaştırılmasını ve aralarındaki ilişkinin belirlenmesini ummaktadır. Fakat, elde edilen DNA’lar bozulmaya çok müsaittir ve bu tür çabalara engel olabilir. Avila, “Bu tür analizleri yapmak için ne kadar verileri olduğunu bilmiyorum, umarım çok fazladır.” diye eklemiştir.

Trinkaus, bu kemiğin, belirli bir bireyi işaret ettiğini, tüm popülasyonu temsil etmediğinin altını çizmektedir. Modern insanlarla Neanderthallerin Avrupa’da ne sıklıkla eşleştiği belirsizdir. Diğer insan fosillerinden alınacak olan DNA’lar, Neanderthallerin yok olduğu dönem olarak bilinen 35.000 yıl önce tarihini değiştirebilir ve kıtanın tarihinin daha net bir resmini elde etmemizi sağlayabilir.

Trinkaus, “Ben, 40 yıl önce kariyerime başladığımda, biz modern insanların Neanderthallerden neden daha başarılı olduğunu çözmeye çalışıyoruz. Galiba, hala nedenini gerçekten bilmiyoruz.” demiştir.

Kaynak: http://www.nature.com/news/early-european-may-have-had-neanderthal-great-great-grandparent-1.17534

1 thought on “40 Bin Yıllık Genom Modern İnsanlar ve Neanderthallerin Avrupa’da Eşleştiğini Gösteriyor”

Leave a Reply