Büyük beyinler atalarımızın daha büyük bedenlere sahip olmasına neden oldu.

Araştırma insanlarda beden ile beyin boyutunun evriminin ilişkili olduğunu ortaya koydu.

Yapılan yeni araştırma, bugün büyük bedenlere ve büyük beyinlere sahip hayvanlar olan biz insanların, bunu  doğal seleksiyonun beyin hacmini büyümesini sağlamasına borçlu olduğunu ileri sürmektedir. Current Anthropology dergisinde yayımlanan çalışma, beyin hacminin ve beden hacminin farklı evrimsel baskınlıklarına karşılık gelen bağımsız özelliklere sahip olduğunu öne süren önceki modellerle çelişmektedir.

Ayrıca araştırma, beyin büyüklüğünün ve beden büyüklüğünün genetik olarak bağlantılı olduğunu ve beyin hacmini arttıran bu seleksiyonun beden hacmine paralel olarak devam edeceğini göstermektedir. Bu fenomen, insan evrimi süresince hem beyin hacmi hem de beden hacminin artışında büyük bir rol oynadı ve türümüz Homo’nun kökeninde, her iki unsurda meydana gelen büyük artışın da tek sorumlusu olabilir.

American Museum of Natural History’nin antropoloji bölümünde James Arthur Kürsü’sü doktora sonrası araştırmacı üyesi olan ve makalenin yazarı olan Mark Grabowski, “Son dört milyon yıldır, beyin ve beden hacmi, insan atalarımızda önemli ölçüde arttı” demektedir. “Bu gözlem, izlenen değişikliklerin nedenini açıklamak için sayısız hipotezlerin ileri sürülmesine yol açmıştır; fakat genellikle bunlar, beyin ve beden hacmi evriminin farklı doğal seleksiyon güçlerinin ürünü varsaymaktadırlar.”

Bu varsayım şimdilerde sorgulanmaktadır, büyük bir beden üzerinde yapılan çalışma şunu göstermektedir: Kimi özelliklerdeki –evrimi tetikleyici– genetik varyasyonlar, genler nedeniyle diğer özelliklerdeki varyasyonlara da sebep olmaktadır; sonuç olarak, her iki özellik üzerindeki seleksiyon, seçilmemiş bir özelliğe karşılık gelen bir korelasyona da yol açmaktadır.

Bir filin bacak kemiğini düşünün, veya uyluk kemiğini. Kemik uzadıkça, aynı zamanda genişlemektedir. Eğer yapay seleksiyon gelişmiş bir fil üretmek için kullanılırsa, bacakları önceki gibi uzun olmasa da oldukça geniş olacaktır. Uyluk kemiklerindeki özellikler arasında bu etki kısmen, paylaşılan genetik varyasyon veya kovaryasyon nedeniyledir. Grabowski, insan beyni boyutu ve vücut büyüklüğü arasındaki genetik ilişkinin bu türünü ve bizim evrimimiz üzerindeki etkisini araştırarak gözler önüne sermektedir.

Bir dizi modern insan ve primat beyni ve bedeninin hacim kovaryasyonu örnekleri ile, Grabowski altta yatan genetik ilişkilerin nasıl olduğunu ve seleksiyon baskılarının bizim türümüzün evrimi süresince gerçekleşen muhtemel etkileşimini incelemek için bir model oluşturdu.

Bulguları, ilk kez, güçlü seleksiyonun tek başına beyin hacmini artırmak için insan evrimi süresince hem beyin hem de beden hacminin artışlarında büyük bir rol oynadığını göstermektedir. Bu fenomen, insanın ataları Australopithecus’tan (en ünlüsü Lucy fosilidir) Homo erectus’a geçiş sırasında meydana gelen her iki özellikteki büyük artışın tek sorumlusu olabilir.

Diğer taraftan, zamanla insanlar için büyük bedenler geliştirmenin niçin yarar sağlayabileceğini açıklayan birçok bilimsel fikir bulunmaktayken, yeni çalışma bu hipotezlerin gereksiz olabileceğini, ayrıca beden hacminin sadece beynin genişlemesiyle birlikte gerçekleştiğini öne sürmektedir.

Grabowski, “Seleksiyon hiç şüphesiz, daha büyük bedenlerin oluşumunda fiziksel değişiklikleri sınırlayan bir rol oynadı, benim bulgularım (seleksiyonun) türümüzdeki büyük beden evriminin arkasındaki itici güç olmadığını ortaya koymaktadır” dedi. “Bu nedenle, beden hacmindeki adapte olabilen bir artışa dayandırılan Homo kökeninin evrimsel modellerinin tekrar muhakeme edilmeye ihtiyacı bulunmaktadır.”

Çeviren: Bünyamin TAN

Kaynak: EurekAlert / Science News