İnsanlar Afrika’dan çıkarken Mısır üzerinden mi geçti?

Mısır ve Etiyopya’da yaşayan insanlar üzerinde yapılan genom analizleri, Avrasyalıların ataları olan erken Afrikalıların, Afrika’nın kuzeyinden -günümüzde Mısır- geçerek dünyaya yayıldığını ortaya atıyor. Bulgular, uzun süredir tartışma konusu olan erken insanların Mısır üzerinden mi, yoksa Etiyopya üzerinden mi Afrika’nın dışına çıktığı sorusuna cevap önermektedir.

Günümüz Avrasyalılarının atalarının 60,000 yıl önce Afrika’dan çıkarken izledikleri göç yolunu tespit edebilmek için bilim insanlarından oluşan uluslararası bir araştırma ekibi modern Kuzey Afrika’lı gruplardan (100 Mısırlı ve beş farklı Etiyopya halkından 25’er kişi) 225 kişinin bütün genomunu diziledi.

Önceki bir araştırmada, bilim insanları tarafından Modern Afrika toplumlarına Batı Asya üzerinden gelen gen akışı belirlenmişti ve bu genleri araştırmanın dışında tuttular.

Mısırlı örneklerin kalan genomlarının Etiyopyalılarınkine göre Afrika dışındaki insanlara daha yakın olduğu görülmektedir. Bu da Afrika çıkış yolu rotasının Mısır üzerinden geçmiş olması olasılığının yüksek olduğuna işaret etmektedir.

Erken insanların Afrika’dan çıkarken Mısır üzerinden geçmiş olma ihtimali oldukça güçlü.

Cambridge Üniversitesi’nden Dr. Luca Pagani, “Daha önce önerilmiş olan iki coğrafi rota: Mısır ve Sina Yarımadası üzerinden çıkış ile Etiyopya’dan Bab’ül Mendep Boğazı’ndan geçerek Arap Yarımadası yoluyla çıkıştır.” demektedir.

Araştırıcılar ayrıca yüksek kaliteli genomları kullanarak toplumların birbirlerinden ne zaman ayrıldıklarını ölçtüler: Afrika dışındaki insanların Mısırlılardan ayrılma süresinin Etiyopyalılara göre daha yakın bir tarihte (55,000 yıla karşılık 65,000 yıl) olduğunu ölçtüler. Bu da rotanın Mısır üzerinden olduğu fikrini desteklemektedir.

American Journal of Human Genetics (Amerikan İnsan Genetiği Dergisi) isimli akademik dergide yayınlanan makalenin öncü yazarı olan Dr. Pagani “Araştırmamızda, Kuzeydoğu Afrikalılar’dan elde edilen veriler üzerinde yapılmış olan ilk geniş kapsamlı objektif çalışmayı oluşturduk. Son göçleri kontrol ettikten sonra Mısırlılar ve Avrasyalılar arasında, Etiyopyalılarla Avrasyalılar arasında olandan daha fazla genetik benzerlik olduğunu belirledik. Bu da Mısır’ın, Avrasyalıların atalarının Afrika’dan çıkarkenki son durak olduğu fikrini desteklemektedir.” demiştir.

Ek olarak, Dr. Pagani ve çalışmanın diğer yazarları Mısırlıların ve Etiyopyalıların genomik çeşitliline dair halka açık bir katolog geliştirdiler.

Dr. Pagani bu konuda, “Bu bilgiler ücretsiz olarak elde edilebilecek ve gelecekteki tıbbi ve antropolojik çalışmalarda yarar sağlayabilecektir.” demiştir.

Kaynaklar:
sci-news.com
newscientist.com

Çeviren: Kadir Toykan Özdoğan

Leave a Reply