Bilinen en eski taş aletler 3,3 milyon yıllık!

Bilim insanları, dünyanın bilinen en eski taş aletleriyle ilgili keşiflerini yayınladı.

Kenya’da Turkana Gölü’nün kıyılarında bulunan bu taş aletler 3,3 milyon yıl öncesine tarihlendirildi. Daha önce bulunan en eski taş aletlerden 700 bin yıl daha öncesine işaret ediyorlar.

Nature isimli akademik dergide yayınlanan bulgular, o dönemlerde yaşamış öncül insan türleri olan Australopithecus afarensis veya Kenyanthropus platyops‘un belki de düşünülenden daha “gelişmiş” olduklarını önermektedir.

Fransa’daki Ulusal Bilimsel Araştırmalar Merkezi (CNRS) ve Hollanda’daki Leiden Üniversitesi’nden Dr. Nick Taylor, “Bu taş aletler, daha önce bulunmuş olan her şeyden daha eski. Daha önce en erken buluntular verdiği düşünülen bölge ile bu bölgeyi birbirinden ayıran 700 bin yılda neler olduğunu düşünmek oldukça heyecan verici.” demiştir.

Bölgede bulunan ilk taş alet olan Lomekwi 3, 2011 yılında bulundu. Araştırıcılar, sıcak ve kuru Kenya topraklarında yürürken yaptıkları bir yanlış dönüş onları bu bulgulara yöneltti.

2012’nin sonuna kadar, toplamda 149 taş alet bulundu. 2014 yılında diğer bir alan araştırmasında daha da fazlası günyüzüne çıkarıldı.

Bunlara büyük olasılıkla kesmek için kullanışmış olan daha iri kayalardan yontulmuş keskin yongalar da dahil.

Ayrıca çok iri boyutlarda tokmak (hammer) ve örsler de buluntular arasındadır.

Çekirdek olarak bilinen, üzerinden yonga ve dilgilerin yontulduğu taş örneği.

Dr. Taylor, “En büyük parça yaklaşık 15 kg ağırlığında yani devasa. Bu parça üzerinde, yontulma izleri bulunmamakta, bu da örs olarak kullanılmış olacağını düşündürüyor. Büyük ihtimalle, buradaki tortular arasında bulunuyordu, bu bölgeye getirilen diğer taşlar ise bu büyük örs üzerinde alet yapılmak için kullanılıyordu.” demiştir.

Aletler üzerindeki volkanik küllerin ve minerallerin tarihlendirilmesi, 3,3 milyon yıl öncesini göstermektedir.

Taş aletler, Kenya'da Turkana Gölü kıyılarında bulundu.
Taş aletler, Kenya’da Turkana Gölü kıyılarında bulundu.

Bu keşife kadar, en eski teknoloji örnekleri, 2,6 milyon yıl öncesine tarihlenmiş olan Tanzanya’da bulunan Oldowan aletlerdi.

Araştırıcılar, bu 700 bin yıllık farkın, üretim metotlarının zaman içerisinde nasıl değişip geliştiğini gösterdiğini söylemektedir.

Bilim insanları, Kenya’da bulunan bu taş aletlerin kimler tarafından yapıldığını henüz bilmemektedir. Şimdiye kadar, bazıları Homo habilis türünün (bazıları ise Australopithecus garhi türünün) ilk aletleri yaptığını düşünmekteydi.

Eskiden Homo habilis'in ilk alet yapan tür olduğu düşünülüyordu.
Eskiden Homo habilis‘in ilk alet yapan tür olduğu düşünülüyordu.

Fakat Homo fosilleri 2,4-2,3 milyon yıl öncesine kadar tarihlendiği için, ilk alet yapanların onlar olma ihtimali azalıyor.

Etiyopya’da 3,39 milyon yıl öncesine tarihlenmiş hayvan kemikleri üzerindeki kesik izleri de ayrıca ilk taş aletlerin Homo cinsi üyelerince yapılmadığını destekler nitelikte.

Bilim insanları, 3,3 milyon yıl önceki bu aletleri, daha önce yaşamış bir türün yapmış olabileceğini düşünüyor. Dr. Taylor, “Şu anda bir kaç adayımız bulunmaktadır. Kenyanthropus platyops adı verilen öncül insan türü, Lomekwi 3’ün bulunduğu yerin çok yakınında yaşamıştı. Ayrıca bu öncül insan türünün kalıntıları, taş aletlerin yapıldığı döneme tarihlenmiştir. Doğu Afrika bölgesinde daha yaygın olan Australopithecus afarensis türü de bir diğer aday olarak görünmektedir.” demiştir.

Australopithecus afarensis üyeleri insan ile kuyruksuz iri maymun özelliklerini birlikte barındıran vücut yapılarına sahiplerdir.
Australopithecus afarensis üyeleri insan ile kuyruksuz iri maymun özelliklerini birlikte barındıran vücut yapılarına sahiplerdir.

Sözü edilen iki tür de daha küçük beyne sahip ve insan ile kuyruksuz iri maymun özelliklerini birlikte barındıran vücut yapılarına sahiplerdir.

Ancak, taş aletler, bu türlerin düşünülenden daha akıllı olabileceklerini öneriyor.

University College London’dan Dr. Ignacio de la Torre, bu bulguyu “oyunu değiştiren” (game changer) olarak nitelendirmektedir. Ayrıca, “Son 50 yılın en önemli keşfidir. Bu bulgular, Australopithecus türlerinin taş aletler yapabilecek kadar zeki olduklarını önermektedir.” demiştir.

Kaynak: http://www.bbc.com/news/science-environment-32804177

Leave a Reply