Çoğunluğun dediği olur: Babunların demokratik kararlar aldığı keşfedildi.

Belki de babunlar bir ofis işletmeli. Bir grup vahşi zeytuni babunu izleyen araştırmacılar, grubun üyeleri gidilecek yön konusunda fikir ayrılığına düştüğünde, bu primatların kararları demokratik yöntemlerle aldığını keşfetti.

Science dergisinde yayınlanan bulgular, insanların da içinde bulunduğu hiyerarşik yapılar oluşturabilen çeşitli türlerdeki sosyal hayvanların toplu karar alma aşamalarının evrimine ışık tutabilir.

Araştırmacılar uzun zamandır, karmaşık sosyal yapılar içinde yaşayan hayvanların nasıl toplu kararlar aldıklarını merak ediyordu. Örneğin; belirli üyeler liderliği alıyor mu almıyor mu? Topluluk içinde iki ya da daha fazla grup anlaşmazlığa düştüğünde topluluk neye göre karar veriyor?

Teoride, babun gibi hayvanlar bu tip çalışmalar için iyi örnekler. Çünkü sosyal hiyerarşi içinde yaşayan karmaşık yapılı bireyler ve grup halinde seyahat ederken birbirlerine bağlı kalırlar. Nereye gidileceğine karar verirlerken onları izlemek, kafalardaki soruların cevaplarını bulmak için güzel bir yol olarak düşünülebilir. Ancak, UC Davis’de antropolog olan araştırma üyelerinden Margaret Crofoot’un dediğine göre: “Yaban hayatta bu tarz bir karar alma aşamasını gözlemlemek ziyadesiyle zordur. Ormanda gözleme dayalı bir araştırma yaparken, sosyal bir grubun bütün bireylerinden aynı anda veri toplama fırsatı bulamazsınız. Sonuç olarak, bireysel davranışların nasıl grup davranışlarına dönüştüğünü anlamak sizin yeteneğinize kalmıştır çünkü tek seferde sadece tek bir hayvanı gözlemleyebilirsiniz.”

Topluluğun bütün değişkenleriyle başa çıkabilmek için, bilim adamları Kenya’ya gitti ve yaklaşık 30 tane babunun beraber uyuduğu nehir boyunca ağaçların yakınına tuzaklar kurdu. 25 tane babuna GPS- ekranlı tasma taktılar ve grup içinde nasıl hareket ettiklerini gözlemlemek için babunları geri saldılar.

Tasma kullanarak, bilim adamları, lider babun sağa ya da sola dediğinde ne olduğunu ve aynı anda başka bir babun başka bir yöne gitmeye karar verdiğinde neler yaşandığını tam olarak gözlemleyebildi.

Araştırmacılar, babunların, hangi lideri takip edeceklerini seçerken iki ana kriteri dikkate aldıklarını tespit etti: Bu iki liderin ayrılık seviyesi ne kadar büyük ve başka kaç kişi onlarla aynı fikirde.

Eğer iki liderin seçtiği yollar arasındaki açı darsa (90 derecenin altında), babunlar belli tavizler verip iki liderin seçtiklerine göre orta bir yolda devam ediyor. Eğer iki liderin seçimi arasındaki açı çok genişse, iki hayvan neredeyse farklı yönlere gidiyorsa, primatlar yön olarak yollardan birini seçiyor ve tipik olarak çoğunluğun dediği oluyor. Bir grubun destekçisi diğerinden bir tane bile fazla olsa babunlar, destekçisi daha fazla olan liderin yolundan ilerliyor.

Karar alma aşamasında bir babunun grup içindeki sosyal seviyesi önemli değil. Grup oyu almak için alfa erkek olmaya gerek yok ve lider erkek ya da dişi olabilir. Araştırma makalesine dahil olmamış, Duke Üniversitesi’nden davranışsal ekolog Susan Alberts’in dediğine göre; “Bu durum liderlik ve sosyal seviye arasındaki ana hatları oluşturuyor. Bu iki rol sık sık birbirleriyle karıştırılmakta.” Ayrıca Alberts: “Bu projenin tanımını duyduğumda “asla işe yaramaz” diye düşündüm,’… ve birkaç babuna tasma taktım.” diyor ve ekliyor: “Çalışma cidden babunların ne kadar cüretkar ve yenilikçi olduklarını gösteriyor ve büyük bir korkusuzlukla ‘evet, yapabiliriz’ diyebiliyorlar. Bu büyük bir başarı”

Bulgular, grup için en iyi kararların zamanla nasıl bütün haline getirildiğine dair kanıtlar sunmakta ve bilim adamlarının dediğine göre; belki bir gün, balık sürülerinin hareketlerinden tutun insan toplumlarının koordinasyonuna kadar bir sürü farklı türdeki canlıların grup davranışlarının altında yatan kalıpları bize sunabilirler.

Alberts: “Bu hadiseleri anlamak çok önemli çünkü biz de insan toplumu içinde aynılarını yapıyoruz ancak gerçekte nasıl çalıştıklarını bilmiyoruz” diyor.

 

Kaynak: http://www.latimes.com/science/sciencenow/la-sci-sn-baboon-democratic-decision-social-group-majority-moves-20150618-story.html