Doğu Afrika Platosu’nun yükselişi balina fosili ile tarihlendirildi.

17 milyon yıllık balina fosili, bilim insanlarının Doğu Afrika Platosu’nun ne zaman yükselmeye başladığını saptamalarına yardımcı oldu. Araştırıcılar, bu yükselmenin ne zaman olduğunu belirlemenin,  insan evrimini anlamamız konusunda öneme sahip olduğunu, söylemektedirler.

16 Mart 2015’te PNAS adlı adademik dergide sonuçları yayınlanan yeni bir çalışmaya göre Dünya’nın kabuğunda oluşan değişimler, Doğu Afrika Platosu’nu 13,5-17 milyon yıl öncesi bir dönemde yukarı doğru yükselmeye zorladı. Araştırıcıların analizleri, ilk defa Kenya’da 1964 yılında bu platonun sınırlarında keşfedilen Turkana ziphiid adı verilen fosil baz alınarak yapılmıştır. Bu sivri burunlu balinanın kafatası, 1975’te yayınlanan bir makalede betimlendi. 2011 yılında Harvard Üniversitesi’ndeki bir fosil koleksiyonu arasında bulunana kadar nerede olduğu bilinmiyordu.

Almanya’daki Potsdam Üniversitesi’nden Henry Wichura önderliğindeki ekip, fosil ve bulunduğu dönemki saha notları üzerinde çalışarak, fosili bulunan balinın eski bir nehirde yüzerken sıkışıp kaldığı sonucuna vardılar. Balinanın öldüğü ve çökeltisi altında gömülü kaldığı eski nehrin özellikleri yeniden oluşturulduğunda, deniz seviyesinden sadece 24-37 metre yükseklikte olduğu anlaşıldı. Fakat, fosil kafatası, deniz seviyesinden 620 metre yükseklikte bulundu. Bu sonuç, nehir çökeltisinin ve fosilin 17 milyon yıl boyunca yaklaşık 590 metre yukarı itildiğini göstermektedir.

Geçmiş dönemlerde oluşan lav akıntıları, 13,5 milyon yıl önce platonun yükseldiğini göstermişti. Fosil ise bu yükselişin 3,5 milyon yıl daha önce başlamış olabileceğini gösterdi. Araştırıcılar, platonun yükselişinin iklimi değiştirdiğini, ağaçların sık olduğu yağmur ormanlarının, açık çayırlara dönüşmesine neden olduğunu söylemektedirler. Bu değişimin, insan evrimini doğrudan etkilemiş olabileceği düşünülmektedir.

Kaynak: https://www.sciencenews.org/article/rise-east-african-plateau-dated-whale-fossil

Leave a Reply