Evcil sığırların karmaşık atasal ilişkileri

Genom Biology isimli açık akademik dergide yayınlanan bir makaleye göre, evcil sığırların kökeninin düşünülenden daha karmaşık olduğuna dair kanıtlar bulundu. Antik yaban öküzleri üzerinde yapılmış olan ilk çekirden genomu analizi, İskoç Highland ve İrlandalı Kerry cinsi sığırların da aralarında bulunduğu bazı modern evcil sığır cinslerinin hem Britanyalı, hem de Asyalı yabani sığır atalara sahip olduklarını gösterdi.

Bos primigenius türü yaban öküzü, 11 bin yıl önce Avrasya ve Kuzey Afrika otlaklarında yaşıyor olan soyu tükenmiş bir sığır cinsidir. Öküzlerin evcilleştirilmesi iki büyük sığır grubunun öne çıkmasına sebep oldu: Bos taurus ve Bos indicus.

Önceki çalışmalar Avrupalı B. taurus’un Batı Asyalı sığır popülasyonlarını köken aldığını göstermiştir. Ancak Avrupalı yaban öküzleri ile evcil sığırlar arasındaki ilişki ve bu yabani popülasyonların günümüz sığırlarının evrimsel geçmişine nasıl katkı yaptığı konusu çok az bilinmekteydi.

Araştırma ekibi, yabani Britanya köküzü ile evcil sığırlar arasındaki gerçekleşmiş eşleşmelere dair kesin kanıtlar keşfettiler.

University College Dublin’deki Tarım ve Besin Bilimleri Okulu’ndan makalenin öncü yazarı David MacHugh, “Sonuçlarımız, modern Britanyalı ve İrlandalı sığır türlerinin atalarının diğer Avrupalı sığırlara göre bu antik yaban öküzleriyle daha fazla gen paylaştıklarını göstermekte. Bu da, erken Britanyalı çiftçilerin belki de evcil sığırlara yabani olanları takviye ettiklerini ortaya koymaktadır.”

Nörobiyoloji ve kas gelişimi ile ilgili genlerin özelliklere Avrupalı evcil sığırlarla paylaşılıyor olduğu bulundu. Bu durum, yapay seçilimle evcilleştirme sürecinde önemli noktaların davranışsal ve etlerin yapısına bağlı özellikler olabileceğini düşündürmektedir.

David MacHugh ayrıca, “Bu, soyları tükenmiş olan Avrupa yaban öküzleri üzerinde yapılmış ilk tam çekirdek genomu dizileme çalışmasıdır. Yeni çalışmamız, bizim ve diğer araştırıcıların daha önce mitokondriyal DNA ve Y kromozomu analizlerine dayanan sığır evcilleştirilmesinin evrimi üzerine kurulmuş basit modellere ters düşmektedir. Yüksek çözünürlüklü çekirdek genomu çalışması bize, erken Avrupalıları çiftçilerin Neolitik Dönem’de Britanya gibi yeni yaşam alanlarına göçtüğü zamanlar kadar öncesindeki evcil sığırlar ile yabani öküzler arasındaki çapraz çiftleşme ve gen akışını göstermektedir.” diye eklemektedir.

Kaynak: phys.org
İlgili makale: http://dx.doi.org/10.1186/s13059-015-0790-2

Leave a Reply