İnsan el yapısı şempanzelerinkine göre daha mı “ilkel”?

İnsanmerkezci (homosentrik) bakış açısıyla ele aldığımızda, biz diğer hayvanlardan her konuda daha “gelişmiş” olduğumuzu düşünme eğilimindeyizdir. Fakat yeni bir araştırma insan elinin, en yakın akrabalarımız olan şempanzelerden daha “ilkel” olduğu bulgusuna ulaştı.

Çalışma, Nature Communications adlı akademik derginin son sayısında yayınlandı. Şempanze ve insanın ortak atasından günümüze kadar gelen süreçte insanın eli çok az değişmiş olsa da, şempanzelerin ve orangutanların elleri oldukça değişim gösterdi.

George Washington Üniversitesi’nden Kurtis Hiatt, “Bu bulgular, bazı araştırıcıların öne sürdüğü günümüze daha yakın dönemlerde oluşan değişimlerin alet yapımı için gerekliliğin sonucu olduğu fikrinden ziyade, insan el yapısının doğada daha ilkel bir yapıda olduğunu göstermiştir.” demektedir.

George Washington Üniversitesi’ndeki Gelişmiş İnsan Paleobiyoloji Çalışmaları Merkezi’nden bilim insanı Sergio Almécija, çalışmaya önderlik etmiştir, birlikte çalıştığı kişiler ise Stony Brook Üniversitesi’nden araştırıcılar Jeroen Smaers ve William Jungers’tır.

Araştırıcılar, insanların, şempanzelerin, orangutanların el yapıları ile birlikte, Proconsul heseloni gibi erken kuyruksuz maymunların, Ardipithecus ramidus ve Australopithecus sediba gibi öncül insanların el yapılarını analiz ederek sonuca ulaşmışlardır.

Almécija ve ekibi, günümüz insan el yapısının öncül insanlara göre çok da farklı olmadığını keşfettiler.

Hiatt, “İnsan eli, diğer dört parmağa oranla görece olarak daha uzun bir baş parmağa sahiplerdir -bu özellik genelde bizim türümüzün başarısının nedenlerinden biri olarak vurgulanır, nedeni ise tutma hareketini kolaylaştırıyor olmasıdır.” demiştir.

Bu yapının tersine, şempanzelerin elleri daha uzun ve daha dardır. Diğer dört parmağı yukarı doğru açıldığında baş parmakları uzun olmadığı için sadece avuç içleri ile buluşabilir. Sonuç olarak şempanzeler ve orangutanlar, bizim sahip olduğumuz gibi karşıda duran bir baş parmağa sahip değildir.

Baş parmağı ve işaret parmağı karşı duruma gelen goril eli.

Goriller ise bizimle benzer ilkel yapıda bir ele sahiplerdir. İnsan ellerinde olduğu gibi, goril ellerinde de baş parmağın karşı durumda olabildiği beş parmak bulunur. Goril ayakları da bizim ayaklarımıza daha çok benzemektedir. Goril ayaklarında da beşer parmak vardır fakat, insanlarınkinin aksine ayak başparmakları da diğer parmakların karşısına gelebilir ve daha rahat hareket edebilirler.

Almécija ve meslektaşları, yaşayan bütün primatların Geç Miyosen Dönem’de (12-5 milyon yıl önce) yaşanmış olan bir soy tükenme olayında belirli yaşam alanlarına uyum sağlamak konusunda uzmanlaşarak hayatta kalmayı başarmış olabileceklerini düşünmekteler. Şempanzeler ve orangutanlar ağaç yaşamı konusunda uzmanlaşırken, insanlar yer yaşamı konusunda uzmanlaşma eğilimi gösterdiler, aynı şekilde goriller de.

Çoğunlukla, bizler gorillerin ağaçlarda sallanarak zamanlarının çoğunu geçirdiklerini düşünme eğiliminde olsak da gerçekte zamanlarının sadece %5 ile %20’sini ağaçta geçirirler ve ağaçta geçirdikleri bu zaman sadece tehditlerden kaçmak ve yemek aramak amaçlı olmaktadır.

Bu yeni çalışma, insan ve şempanzenin ortak atasından günümüze kadar gelen bu zamanda insan elinin daha “özelleşmiş” hale doğru evrimi varsayımını zorlayacak nitelikte. Ellerimiz, ne kadar kullanışlı olsa da milyonlarca yıldır etrafta olan ilkel anatomik yapıyı barındırıyor olabilir.

Kaynak: http://news.discovery.com/animals/endangered-species/human-hands-more-primitive-than-chimp-hands-150714

Leave a Reply