İnsan evrimi hakkında muhtemelen bilmediğiniz 8 gerçek

Homo sapiens yaklaşık olarak 200-150.000 yıl önce (son dönemde Fas’ta bulunan fosillerin bu tarihi 300 bin yıl öncesine çekebilme olasılığı var) Afrika’da evrildiler, fakat bir tür olarak hikayemiz daha çok gerilere, erken insan atalarına kadar uzanmaktadır. Ve Homo sapiensin evrimi, karmaşık bir hikaye olup tamamen cevaplanmamış sorulardan oluşan gotik aile melodramıdır. Burada, insan evriminin hikayesi hakkında muhtemelen bilmediğiniz birkaç gerçek yer almaktadır.

1.Erken insanlar yaklaşık 2 milyon yıl önce de Afrika’dan ayrılmıştır.

Çoğumuz, Homo sapienslerin yaklaşık 80.000 yıl önce Afrika’dan Avrupa ve Asya’ya doğru göç etmeye başladıkları hikayesini duymuşuzdur. Farkında olmadığımız şey ise atalarımız olan Homo erectus’un  yaklaşık 2 milyon yıl önce (Gürcistan’daki Dmanisi fosilleri 1,81 milyon yıldan öncesine tarihlendirilmekte) Afrika’nın dışına çıkmak için aynı rotayı takip etmiş olmasıdır. Aslında Homo sapienler Afrika’dan ayrıldığında, kendilerine çok benzeyen diğer insanlarla karşılaşmış olmalılar. Bunlar, Homo erectusun torunlarının yanı sıra Neandertaller ile paylaştığımız ortak atamızın torunları olmalılardı. Tüm bu insanlar yüz binlerce yıl Avrasya’da dolaşıp durmuşlardı.

KU6.0.2-8_Ancestors_Migration-Map
Afrika’dan olası göç yolları.

 

2.İnsanlar inanılmaz derecede düşük genetik çeşitliliğe sahiptirler.

İnsanlar primatlar arasında genetik olarak en az farklı olandır, çünkü çoğunlukla hepimiz, Afrika’da yaşamış olan küçük bir insan grubunun soyundan gelmekteyiz. Genetik farklılığı açıklamak için, nüfus genetikçileri “etkili nüfus büyüklüğü” denilen bir ölçüyü kullanmaktadırlar. Son derece basit bir şekilde ifade etmek gerekirse, etkili nüfus büyüklüğü tüm nüfusumuzun genetik farklılığını meydana getirmek için ne kadar insana gereksinim duyduğumuzdur. İnsanlar için, bu sayı yaklaşık 15.000 bireyin üstüne çıkmaktadır, bizim gerçek nüfus büyüklüğümüzün 7 milyar olduğunu düşündüğümüzde bu tam bir deliliktir. Bir karşılaştırma yaptığımızda, bazı fare türleri 733.000 etkili nüfus büyüklüğüne sahiptir.

KidComp_landscape

 

3.Bir parçanız Neandertal olabilir.

Bu, oldukça yaygın olarak bilinir, fakat yinelemekte fayda var. Neandertal kemiklerinin son analizleri, varolan bazı Neandertal genlerinin modern Afrikalı olmayan toplumlar içinde yol aldığını ortaya çıkartmıştır. Bu, Cro-Magnonlar Avrupa, Ortadoğu ve Asya’ya girdikleri zaman yerel Neandertal nüfusuyla çocuk sahibi oldukları fikrini akla getirmektedir. Hepimiz mutlu bir insan ailesiyiz.

homo

 

4.İnsan nüfusu yaklaşık 80.000 yıl önce azaldı.

Yaklaşık 80.000 önce esrarengiz bir şey oldu ve insanlığın etkili nüfus büyüklüğü azaldı. Hatırlarsanız, etkili nüfus büyüklüğü aktüel nüfus büyüklüğüyle aynı şey değildir – bir genetik çeşitlilik ölçüsüdür. Bu sebeple temelde, genetik çeşitliliğimiz 80.000 yıl önce azaldı.. Bunun neden gerçekleşmiş olabileceği hakkında, Toba volkanizmasının patlamasının neden olduğu bir kıyamet felaketinden küçük nüfuslar arasında melezleşme gibi daha sıradan bir şeye kadar değişen birçok teori bulunmaktadır.

bottleneck[2]

 

5.İnsanlar 50.000 yıl önce tekneler içinde Hint Okyanusu’nu geçtiler.

Homo sapienler kabaca 50.000 yıl önce Avustralya’ya vardılar. Onları Afrika kıyılarından oraya götüren cehennem nasıldı? Muhtemelen sazlıkların birbiriyle bağlanması yoluyla yapılan küçük tekneler kullandılar.  Bu, Paleolitik devirde aya bir tekne içinde uçmakla eşdeğer birşeydi. İşe yaramamış olmalılardı, ama yaradılar. Bu küçük tekneleri kullanarak Pasifik’i defalarca geçtik ve bütün bir kıtayı doldurduk.

Sunda_shelf

 

6.Homo sapiensler sadece en az 50.000 yıllık bir kültüre sahipti.

50.000 yıl önce meydana gelen tüm fevkalade şeyler hakkında konuştuğumuz sırada pek çok antropologun şu sıralarda erken insanların muhtemelen bu zamana kadar kültür olarak tanıyacağımız bir şey geliştirmediklerine inandıklarını belirtmeye değer. Hepimizin yaklaşık 200-150.000 yıl önce yaşayan bir Doğu Afrika kadınının soyundan geldiğimizi ileri süren “Mitokondriyal Havva” teorisini göz önüne aldığımızda bu muhteşemdir. Mitokondriyal Havva zamanı civarındaki evrimleşen Homo sapiensleri ele aldığımızda, türümüz tarafından geliştirilen sanat, sembolik iletişim, süs eşyaları ve eğlenceli kemik aletler gibi harika şeyler uzun zaman öncesine dayanmaktadır. Kesin olarak, kültür öncesi insanlar oldukça sofistike araç kitlerine ve ateşe sahiptiler, ancak bizler “kültür” dediğimiz bu şeyin köşe taşları olan sanat ve sembolik iletişime sahip olduğumuzun çok az kanıtını elimizde bulundurmaktayız. Bazı antropologlar bu kültür patlamasına kadar dili bile icat etmediğimize inanmaktadırlar, fakat bunun aksi yönde kanıtlar da mevcuttur.

Blombos+tools

 

7.Homo sapiensler ateşi daima bir araç olarak kullanmışlardır.

Homo sapiensler, atalarımızın ateşi kontrol altına almasından ve araçlar yapmaya başlamasından sonra ortaya çıktılar. Bu kulağa basit gibi geliyor, fakat hakkında düşünmeye başladığınızda etkileri derindir. Bir tür olarak bizler bir medeniyet inşa etmek için en önemli araçlardan biri olmadan asla varolamazdık: ehlileştirilmiş ateş. Bir tür olarak bizler alet kullanıcılar ve ateş yakıcılar olarak doğmaktayız. Hatta bazıları cyborglar olarak doğduğumuzu söylemektedirler, çünkü türümüzü her zaman yapay olarak elde edilen ateş ve araçların buluşuyla çoğaltılmışızdır.

camp-fire

 

8.Homo sapiensler hala hızlı bir şekilde evrilmektedirler.

Herkes için iyi haber! Homo sapiensler hala evriliyor ve bir gün soyumuz, bizim Homo erectustan farklılaştığımız gibi bizlerden farklı olacak. Evrimsel biyologlar, hızlı bir seçilim altındaki insan genomunun birkaç alanını izole ettiler. Bu, bu genlerdeki mutasyonların nüfus genelinde hızla yayıldığı anlamına gelmektedir. Bu mutasyonlardan pek çoğu beyin hacmi ve gelişimiyle ilişkilidir ve diğerleri (süt ürünleri gibi) gıdaların belli türlerini tolere etme yeteneğimizi ve hastalık direncimizi yerine getirmek zorundadır. Bu, bazı biyologların daha akıllı olmak için evrilmemize hayret etmelerine yol açmıştır, fakat zeka ile ilgisinin varolduğunu gördüğümüz evrimsel değişiklikler henüz net değildir – özellikle aslında beynimizin küçülmekte olmasından dolayı. Yine de hala evrim geçiren ve benim favorim olan anatomik sistemlerden birisini kontrol eden bu genleri bilmek güzel.

60520E_Crowd

 

Haber: Annalee Newitz

Kaynak: Gizmodo

Çeviri: Bünyamin TAN