İnsanlarla konuşmak isteyen orangutan Rocky

İnsan dışındaki primatlar yalnızca homurdanma ya da bağırma yoluyla çeşitli sesler çıkarabilirler. Fakat konuşamazlar. En azından bilim insanları uzunca bir süre böyle düşündü. Ama şimdi Rocky’yle tanıştılar.

Rocky özel bir orangutan. 11 yaşındaki orangutan Indianapolis’teki bir hayvanat bahçesinde yaşıyor ve sadece ziyaretçiler tarafından değil bilim insaları tarafından da büyük ilgi görüyor. Çünkü Rocky bu zaman kadar imkansız olduğu düşünülen bir şey öğrendi: yeni bir dil.

Rocky tabii ki insanlarla sohbet edemiyor, ama bu zamana kadar kaydedilen orangutan seslerinde hiç bulunmamış olan bir yöntemle homurdanıyor. Durham Üniversitesi’nden bilim insanı Adriano Lameria “Scientific Reports” dergisinde bu durumu sıradışı olarak niteliyor.

Lameira ve ekibi, ” Eğer ilgilenen kişi onunla dalga geçerse, Rocky ses frekansını en yükseğe ya da düşüğe uyarlıyor.” diye yazıyor. Aslında bu orangutan insan dilini taklit etmek ister gibi gözüküyor. Araştırmacılar, Rocky’nin bunu nasıl yaptığını da açıklayabiliyorlar. Hem hava akımını hem de ses çıkarmada büyük bir rol oynayan ses tellerini değiştiriyor. Tıpkı insanların konuşurken yaptıkları gibi ses organlarını kullanıyor.

Rocky insanlar etraftayken farklı sesler çıkarıyor

Bu zamana kadarki geçmiş bilirkişi görüşleri, insanların aksine kuyruksuz iri maymunların konuşamadıkları yönündeydi. Gerçi işaret dilini öğrenebiliyorlar ve sembolleri yorumlayıp iletişimde kullanabiliyorlar. Fakat tabii gerçekten konuşamıyorlar. Kafes içinde tutulan dişi goril Koko her şeye rağmen, verilen komuta göre hem öksürebiliyor hem de homurdanabiliyordu. Fakat Koko insanlarla iletişime geçmek için bazı durumlarda belirli sesleri çıkarmayı öğrenemedi.

Primatlar akıl gücüyle tekerlekli sandalye sürebiliyorlar

(Resus Makakları, Duke Üniversitesi laboratuvarında araçla geziyorlar. Kafasında, beyninden direkt komut alan haraket üzerindeki kontrollerini mümkün kılan elektrot demeti bulunuyor. Vidoedaki harekete geçirici olan güdü ise kabuklu bir üzüm. Kaynak: Duke Üniversitesi)

Bununla birlikte Indianapolis’teki Rocky, aslında orangutanların doğal hayatları için gerekli olmayan sesleri belirli durumlara göre çıkarabiliyor gibi görünüyor. Bilim insanlarına göre, Rocky yalnızca etrafta insanlar olduğunda bu sesleri çıkarıyor.

Arraştırmacılar yıllardır Rocky ile çalışıyorlar. Rocky’nin bulunduğu yere gittiler ve ses yüksekliği ve de ses dizisinde çeşitlilik gösteren bir ses çıkardılar. Orangutan bu sesi taklit etmeliydi. Primatın çıkardığı ses kasede alındı ve diğer ses kayıtlarıyla karşılaştırıldı. Taklit sesleri genellikle doğal primat seslerinden farklılık gösteriyordu.

Lameria, “Çalışmamız, orangutanların seslerini bir konuşmanın içine adapte edebildiklerini gösteriyor. ” diyor. Muhtemelen, kuyruksuz iri maymunların ve insanların ortak atalarının konuşmanın bir çeşidine sahip olduklarına dair bir kanıt da olabileceğini ekliyor. Rocky’nin bu konuşma yetisine rağmen, öncül insanların ve primatların birbirlerine ne anlatıkları bir sır olarak kalmaya devam edecek.

Çeviren: Esra Yaman
Kaynak: welt.de