Neandertaller Tarafından İnşa Edilen Gizemli Yeraltı Halkaları

Fransa’da hiç ışık almayan bir mağaranın derinliğinde iki ilgi çekici yapı bulunmaktadır: bazıları kırık ve eski moda ahşap çitlerin rayları gibi düzenlenmiş dikitlerden oluşan büyük halkalar. İlk kez 1990’larda keşfedildiğinde, bilim insanları yerlerinde yanık izlerinin olduğu ortaya çıkan bu yapıların niçin yapıldığını bilmiyorlardı. Şimdilerde bir cevapları olabilir: Halkalar, düşünülenden daha erken olarak 175.000 yıldan daha önce, yaygın olarak mağaraları keşfetmeyi öğrenmiş ve taş düzenlenmesi gibi kompleks yapı davranışları sergileyen Neandertaller tarafından inşa edilmişti

Antik yapılar –mağaranın mevcut girişinden itibaren 330 metreden daha fazla içeridedirler- bir tanesi yaklaşık 2.2 metre çapında ve diğeri neredeyse onun üç katı boyutunda olan iki büyük halka ile birlikte küçük, tasarlanarak düzenlenmiş taş yığınlarının bir dağılımını içermektedir. Halkalar ve yığınlar benzer boyutta ve toplamda 2.2 ton ağırlığındaki yaklaşık 400 dikitten oluşmaktadır. Brüksel’deki Royal Belgian Institute of Natural Sciences’ta jeolog olan Sophie Verheyden, ön kol boyutundaki parçaların çoğunun aşağı yukarı silindir şeklinde olduğunu ve kasten uyumlu uzunlukta kırılmış olduklarını söylemektedir. Parçaların hem kendi tabanlarının hem de tepe kısımlarının eksik olmasından dolayı durumun bu kadar açık seçik olduğunu belirtmektedir. “Ben bir mağaracıyım, ve bu yapılar daha önce hiç görmediğim şeyler.”

Peki gizemli halkaları kim yaptı? Hollanda’daki Leiden Üniversitesi’nden arkeolog Marie Soressi, açıkça insan işi olduğunu söylüyor. Kendisi yeni çalışmada yer almamıştı. Halkaların boyutlarının yanı sıra taşların tasarlanarak düzenlenmiş olması, açık bir şekilde bir kovuğun içinde yuvarlanarak uyuyan “ayılar tarafından yapılmadıklarını” gösterdiğini belirtmektedir.

Verheyden ve çalışma arkadaşları, yapılar inşa edildikten sonra üzerlerinde doğal şekilde depolanmış olan mineral tabakalarının yanı sıra kırık dikit parçalarınnın analizi için radyo-aktif tarihleme tekniğini kullandılar. Araştırmacıların Nature’da yayımlanan çevrimiçi raporuna göre, sonuçlar yapıların 175.000 ve 177.000 arası bir dönemde yapılmış olduklarını ortaya koymaktadır. Verheyden önceki çalışmaların, bu dönem boyunca bölgedeki iklimin nispeten sıcak ve nemli olduğunu, bu sebeple çokça bulunan dikitlerin yapımında nemin üstteki kayaların arasından sızmaya ihtiyacı olduğunu ortaya koyduğunu söylemektedir. Ve modern insanların yaklaşık olarak 100.000 yıl öncesine kadar Afrika’dan ayrılmamış olmasından dolayı, yapıların Neandertaller tarafından yapılmış olmaları gerektiğini de eklemektedir.

Ekip üyeleri, kayıp olan dikit tabanlarının ve tavanlarının çoğunun yapıların yakınında herhangi bir yerde olmamasından dolayı henüz Neandertal atölyesi keşfetmediler. Fakat araştırmacılar bir dikitin kaldırıldığı ve taşındığı mağara zemininde bir çukur buldular.

Sonraki büyük gizem Neandertallerin yapıları oluşturmak için ne kullanmış olduklarıdır. Küçük taş yığınları üzerinde veya halkalar üzerindeki onlarca noktalarda, kayalar antik ateş ısısıyla renksiz hale getirilmiş gibi görünmektedir. Bir başparmak büyüklüğündeki yanmış kemik parçası antik mağaracıların orada etlerini pişirdikleri konusunda ipucu vermektedir.

Soressi, bulgunun doğrudan Neandertal yapısının ilk tarihi kanıtı ve bu insanların derin mağaraları keşfettiklerinin ilk kanıtı olduğunu söylemektedir. Ayrıca halkalar, Neandertallerin de belki zamanında toprak üzerinde bu tür yapılar inşa ettikleri hakkında ipucu vermektedir, ki bu yapılara ait kanıtların –hayvan derileri, kemik veya tahtadan yapılmış olmaları muhtemel- büyük olasılıkla kaybolmuş olmaları nedeniyle doğrudan herhangi bir kanıt bulunmamaktadır. Soressi, korumalı bir ortamda uzun ömürlü malzemelerden inşa edilmelerinden dolayı mağara yapılarının sağlam kaldığını öne sürmektedir.

Haber: Sid Perkins

Kaynak: Science Mag

Çeviri: Bünyamin TAN